Enkele zeer dingende vragen aan Burgemeester Termont van Gent

Auteur: Daniël Verhoeven

De bewoners van de gekraakte beluikhuisjes in de Gentse Spitaelpoortstraat moeten binnen 14 dagen terug naar de rechtbank. Er werd nog geen vonnis geveld. Het proces werd verwezen naar de zitting van het vredegerecht van 8 februari 2011. Wel kwamen enkele griezelige kanten van de nieuwe Gentse politiek tegenover de Roma EN tegenover de actie kraken aan het licht  tijdens onze reportage.

Kraken tegen de kou

In de nacht van 27 december kraakte de actiegroep Solidariteit van Onderop in Gent 7 beluikhuisjes om daklozen een thuis te geven. De Spitaalpoort kraak kreeg veel aandacht in de media  in de week tussen kerstdag en Nieuwjaar, een periode waarin dakloosheid een topic is in de mainstream media.

Als er 10 cm sneeuw ligt of als het vriest dat het kraakt, gaan de cameraploegen op stap. Dat de daklozen het hele jaar door dakloos zijn, dat wilden de krakers laten weten. Nachtopvang is geen oplossing, maar een houten been. Een huis en een thuis hebben de woninglozen nodig, en dat zouden ze hen geven in de Spitaalpoortstraat. 

De actiegroep kreeg dan ook al snel 800 sympathisanten bijeen op de Facebookgroep ‘Solidariteit van Onderop’. De gedreven Facebook-ridder Francis Faes had de groep opgericht. Hij hamerde op het feit dat er al sedert 1993 een wet van kracht is, de wet Onkelinx, die burgemeesters de bevoegdheid geeft om gebouwen, die al meer dan 6 maanden leegstaan, op te eisen om er daklozen in te huisvesten. Dus kon de burgemeester  de huisjes van de stad opeisen. De huisjes waren immers eigendom van de stad Gent. Er was echter al langer beslist de ganse cité te verkopen op de private markt.  Privé-ontwikkelaars maken er dan waarschijnlijk onbetaalbare maar  hippe stadsverblijven van, of ze breken ze af voor nieuwbouw… niets voor de laagste inkomens dus. Integendeel, dit soort bewoning drijft de armen weg uit de stad omdat de huurprijzen in die buurten de hoogte ingaan en er nog minder goedkope woningen overblijven.

Nochtans waren de huisjes met weinig middelen perfect op te knappen, eentje was zelfs nog bewoond. Gezien het grote tekort aan betaalbare woningen in Gent – er zijn zelfs voor noodsituaties niet genoeg transit-woningen beschikbaar  – zou dit het sociaal patrimonium van de stad een beetje kunnen aanvullen. Dankzij de door velen overgenomen oproep op Facebook begon ook de hulp toe te stromen: bedden, zetels, lakens, dekens enz.

De actievoerders hadden een eerste punt gescoord. Toen er ook nieuwe bewoners afkwamen op de huisjes, werden die met geschonken materiaal opgefrist en terug bewoonbaar gemaakt. Begin januari werd er zelfs een nieuwjaarsreceptie gehouden met lekkere hapjes klaargemaakt door vrijwilligers. Het bericht dat de bewoners een dagvaarding in de bus kregen op 17 januari kwam dan ook als een koude douche. Uitspraak was voorzien op 25 januari voor de vrederechter.

Rechter gecharmeerd door talrijk opgekomen actievoerders

Het regende dat het goot toen ik moest vertrekken op mijn fiets en ik had niet echt zin om mijn regenbroek aan te trekken. En natuurlijk stond er niemand buiten, de actievoerders waren gaan schuilen in de rechtszaal.  Ik schat ze na verloop van tijd op een 50-tal, want velen dachten net als ik dat er totaal geen actie aan de gang was.

Twee Roma koppels – hun kinderen waren naar school – zaten rustig af te wachten, een beetje apart. Het lukte me een praatje met hen te slaan. Ze zegden me nog maar  een maand in Gent te zijn en dat ze uit Kosice, Slovakije, kwamen.

(Zie daarover  reportages over Roma in Gent en Kosice: ;deel1deel2deel3deel4deel5Ontruiming Roma in Gent)

Ik zocht naar de advocaat van de actievoerders, maar die was blijkbaar niet komen opdagen. En een tolk zag ik ook niet direct, hoewel die achteraf wel nog kwam. Veertien dagen uitstel natuurlijk, geen enkele rechter zou een uitspraak doen op de eerste zitting als de advocaat van de verdediging afwezig is.

De advocaat van de stad Gent spartelde wat tegen, hij wou het op de rol laten plaatsen. De rechter antwoordde dat hij het niet wou rekken tot een maand, omdat hij de bewoners zo snel mogelijk duidelijkheid wou geven. Dus uitstel tot de  zitting van 8 februari 2011. De rechter gaf de jonge actievoerders wel huiswerk mee.

Ze moesten een Pro-Deoadvocaat aanvragen voor de bewoners. Maar tot eenieders verassing hadden de bewoners geen bijlage 19 en daardoor (voor de laatst bijgekomen EU-landen) ook geen verblijfsvergunning. Zonder verblijfsverguning, ook geen recht op een Pro-Deoadvocaat tenzij ze een behoeftigheidsverklaring krijgen van een eerstelijns hulporganisatie zoals De Sloep, De Tinten of Werkgroep Vluchtelingen Gent.

Dit kwamen we te weten van een advocaat die de Roma tolk kende van andere processen. In een mum van tijd regelde hij een afspraak met de actievoerders en legde hen uit waar ze terecht moesten voor die behoeftigheidsverklaring.

Nog veel vragen onbeantwoord

Maar ik blijf nog wel met veel vragen zitten. In zijn antwoord (*) op de open brief van Marleen Brutyn stelde Koen Philippeth in opdracht van de burgemeester:

“Tenslotte wensen wij er ook op te wijzen dat de gekraakte panden in de Spitaelpoortstraat niet voldoen aan de minimale kwaliteitscriteria van de Vlaamse Wooncode, waardoor we als overheid bewoning ervan niet kunnen tolereren.”

Wat een hypocrisie. Een van de huisjes was nog bewoond. Van de mensen van de Dienst Wonen van de stad Gent vernam ik dat als elke woning in Gent, die niet voldoet aan de Vlaamse Wooncode of (op basis van artikel 135 van de Nieuwe Gemeentewet) onbewoonbaar zou worden verklaard, dan het hek pas echt van de dam zou zijn. Dan zouden morgen een heel pak gezinnen extra op straat staan.. Philippeth stelde ook:

“Het College van Burgemeester en Schepenen zal echter géén voorrang verlenen in de toewijs van een sociale of een stadwoning, enkel en louter gebaseerd op het feit dat men een kraakpand bewoont.”

Wat voor onzin is dat? Koen Philippeth zet de zaken op hun kop. De gezinnen wonen nu in een huisje. Als zijn opdrachtgevers  hen er laten wonen tot ze zelf een oplossing gevonden, dan moeten die gezinnen geen voorrang hebben. En tenslotte:

“In dit kader hebben stad en OCMW reeds maatregelen getroffen om – met verhoogde aandacht – deze bewoners toe te leiden naar de reguliere hulpverlening van OCMW en CAW.”

Verhoogde aandacht, hopla. Even checken bij directeur Patrick Seys van CAW Artevelde, die mij vriendelijk te woord staat. Jawel, nachtopvang kunnen ze zeker krijgen en eventueel kunnen ze hulp krijgen bij het zoeken naar een woning. Onze dienst Transit Huis houdt zich met nieuwkomers bezig.

Het Transithuis biedt eerstelijnshulpverlening aan vreemdelingen, vluchtelingen, asielzoekers, mensen zonder papieren… die in Gent verblijven ongeacht hun verblijfsstatuut. Het Transithuis biedt ook juridische hulpverlening. Maar ja, de woningmarkt is krap natuurlijk. Die mensen doen waarschijnlijk ook wat ze kunnen, maar ze kunnen geen beschikbare woningen toveren.

Mijn volgende telefoon met Koen Philippeth was minder aangenaam. Bars wees hij mij door naar burgemeester Termont, de enige die vragen beantwoordde over de Spitaelpoortstraat. Natuurlijk was de burgemeester niet meer te bereiken, dus zal ik hem maar een mailtje sturen met enkele dringende vragen. Hij mag mij schriftelijk antwoorden of terugbellen en ik zal hem morgen zeker nog eens proberen te bereiken.

Want in feite is het belangrijkste in heel deze zaak nog niet aan bod gekomen, namelijk dat de Roma niet meer de bijlage 19 krijgen bij aankomst in de stad, waar ze die vroeger wel kregen. Ik heb dit dubbel gecheckt in het gesprek achteraf met meneer Ivanova, één van de gedaagden.

Gent heeft tot nu toe nooit gediscrimineerd wat nieuwkomers betreft. Deze Roma bleken dus de eerste slachtoffers te zijn van een nieuw beleid dat Gent heeft uitgewerkt op aandringen van N-VA-minister Geert Bourgeois. Dit kunt u lezen in de Parlementaire verslagen van 8 December 2010, waar onze nationalistische ‘klunz’, Bourgeois zijn Vlaams Roma-plan zonder een extra euro voorstelde:

“Er moet ook een afstemming gebeuren met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) om te kijken of ze al dan niet een leefloon geven.  Collega’s, ik heb hier cijfers van het leefloon dat in Gent wordt toegekend aan Bulgaren: 617 krijgen er een leefloon. In Antwerpen, waar ook een grote groep van die mensen is, zijn dat er maar 33.(…) Gent zegt dat ze daar recht op hebben, en wordt daarin gesteund door de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG).” 

Sedert wanneer bepaalt de N-VA, het beleid in Gent, ze hebben er nauwelijks verkozen gemeenteraadsleden? Als we goed kunnen tellen, is dat er 1 op de 51. Het is dit nieuwe beleid dat er waarschijnlijk toe leidde dat deze Roma überhaupt dakloos werden!

De Gentse organisaties van eerstelijnshulp aan nieuwkomers, zijn vanavond in spoed bijeen gekomen om zich te beraden over hun strategie tegenover dit nieuwe feit. We komen hier zeker nog op terug.

Enkele dringende vragen aan burgemeester Termont

Dit waren de vragen die we aan Koen Phillipett wilden stellen. De burgemeester krijgt ze nu ter voorbereiding van zijn antwoord:

(1) Europa stelt massale structurele fondsen ter beschikking en roept lidstaten met aandrang op om deze budgetten aan te wenden voor de integratie van Roma. De Europese Commissie concludeerde tijdens de Roma-top in april 2010 in Cordoba dat deze fondsen absoluut ondermaats worden aangewend.

De problematiek van de Roma wordt al sinds 2008 aangekaart door de Europese Commisie. In maart 2010 nog nam het Europees Parlement een resolutie aan om het beleid van de Europese Commissie te ondersteunen en bij te sturen. Hoeveel van de door de EU beschikbaar gestelde middelen heeft Gent reeds aangevraagd bij de EU?

(2) Mogen we het verslag dat de Dienst Wonen maakte van de 7 beluikhuisjes inkijken. Openbaarheid van bestuur, weet je wel. En kunnen we samen eens gaan kijken meneer Termont, of die onbewoonbaarheid wel klopt? Is de veiligheid van, de bewoners daar echt in het gedrang. En als dat zo is, hoe snel kan dat opgelost worden? U wil toch een oplossing meneer de burgemeester.

(3) Of wil de burgemeester door zijn optreden, door naar de rechtbank te stappen, de moedige en solidaire daad van enkele jongeren bestraffen?

(4) En ten slotte, waarom overtreedt Gent nu wel de regels van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten en vroeger niet? Waarom maakt hij onze stad ter schande door de Roma te discrimineren?

Laatste berichten

Na twee telefoontjes met de persattaché van de burgemeester, waarvan het eerste blijkbaar door een dubbelganger van hem werd beantwoord, met de belofte dat de burgemeester mij zou terugbellen, weten we nu dat het college beslist heeft niet meer over de zaak te communiceren voor 8 februari 2011. Openbaarheid van bestuur? Communicatie? Noppes!

Zie ook Foto Reportage Wim Goosens

(*) De volledige tekst van dit antwoord vindt u op de Facebook-Pagina van ‘Solidariteit van Onderop’

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s