De rebelse stad Gent doet zijn naam eer aan

We kregen een voorsmaakje van de Frietrevolutie om 15h op de Kouter in Gent waar  tientallen studenten onder aanvoering van de actrice Marijke Pinoy uit de kleren gingen, maar waar het grote publiek toch nog even weg bleef. Aan Sint-Jacobs kon je om 21h al over de koppen lopen. De internationale pers was wel aanwezig op de Kouter, CNN, Duitse, Franse, Nederlandse cameraploegen… qua mediabelangstelling actie geslaagd dus. De verklaring voor de matige opkomst weten de studenten van ‘Niet in onze naam’ aan de les die Johan Vandelanotte gaf in het UFO… Logisch in feite dat de massa nog even wegbleef. ’s Nammidags wordt er les gevolgd of gewerkt.

Continue reading

Kan een netwerk tussen de 5 grootste Belgische steden het communautair conflict omzeilen?

Auteur: Daniël Verhoeven

“Laat de racistische en nationalistische taalobsessievelingen maar stikken in hun kleigrond, ik zal wel elders mijn heil zoeken. Brussel, de enige échte grootstad van dit land, komt dan aardig in de buurt van een alternatief niemandsland waar ik, omringd door andere minderheden, mijn fortuin kan zoeken. Bye bye rechts Vlaanderen, Brussel lonkt en roept me bij zich.” Nadia Fadil

De kennis van Brussel is bij de meeste Vlamingen beperkt tot de Nieuwstraat, De Grote Markt, Manneke Pies en een of ander taalconflict dat ze hoogst persoonlijk meemaakten maar in 9 op de 10 gevallen berust op horen zeggen. De wetenschappelijke kennis, kennis gebaseerd op statistieken en ernstig veldonderzoek, is in Vlaanderen praktisch onbestaande. Het zijn nochtans ook onderzoekers aan de KUL, Ugent en UA die een pak interessante gegevens over Brussel verzamelen. Door een gelukkig toeval – hoewel toeval, ik was ernaar op zoek – kreeg ik contact met enkele van die onderzoekers. Ze leverden me artikels aan die ik met krullende tenen las. Toen ik echter de referenties van die papers Googelde, kwam ik ze nergens tegen in de litteratuurlijsten van andere Vlaamse studies, wel in ‘Brussels Studies’, het elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel, in onderzoeken aan allerlei buitenlandse universiteiten, beleidsteksten van de Brusselse regering, maar niet in Vlaamse studies of beleidsteksten. Hoe blind kan men zijn? Leeft hier nog altijd het beeld van het Brussel van 50 jaar geleden? Ik vrees van wel. Tijd om daar verandering in te brengen.

Brussel is nochtans de laatste vijftig jaar fundamenteel veranderd, het Brussel van de wereldtentoonstelling Expo 58 heeft een kosmopolitische facelift gekregen. Het is een smeltkroes van culturen geworden maar ook een kruitvat, waar de tegenstellingen tussen arm en rijk de pan uit swingen, waar arbeidsmigranten uit de hele wereld elkaar ontmoeten, waar de armoede stilaan schrijnende vormen begint aan te nemen. Kesteloot en Loopmans beschrijven het als volgt:

“The fast diversification of the Brussels population altered the character of the city considerably. The foreign population in Brussels comes from all over and comprises ((grand) children of) earlier guest workers, Euro officials, multinational expats, refugees and illegal immigrants; some of whom are extremely rich and some extremely poor. This diversity leads to problems and conflicts including mutual racism and discrimination, riots and other expressions of abhorrence towards “the other”; origin and colour also seem to have a significant influence on the opportunities for climbing the social ladder.” (Kesteloot, Loopmans, 2009, p. 4)

Continue reading

Plan B, met de B van Brussel by Eric Corijn

19 GEMEENTEN, 118 WIJKEN EN 1,6 MILJOEN MENSEN

Met simplistische uitspraken en voorstellen is onze hoofdstad niet gediend, vindt ERIC CORIJN. Hij schetst de voorwaarden om er met een stevige structuur een goed bestuurd gewest van te maken, mét politieke en sociaaleconomische verantwoordelijkheid.

Wat een hype over losse flodders! Ivan De Vadder beperkte zich afgelopen zondag in Panorama tot een selectie van verknipte interviews over het mogelijke einde van België. Hij reed daarbij door de regen van de ene plaats naar de andere en dat moest de indruk wekken van doordringende onderzoeksjournalistiek. Verder lag geen enkele analyse of diagnose aan de grondslag van de vraagstelling. En dan kwamen de politici aan het woord. Geen Belgisch gesprek. Stam per stam apart. Of hoe media het nieuws en de publieke opinie maken. En dan natuurlijk opnieuw struikelen over Brussel.

Dat gaat over 1,1 miljoen en bijna 100.000 niet ingeschreven bewoners. Elke dag komen er nog zo’n 360.000 pendelaars en ook een paar tienduizenden bezoekers bij. Al gauw zo’n 1,6 tot 1,7 miljoen mensen. In dat Brussels Gewest zijn er 700.000 jobs, de meerderheid voor Vlamingen en Walen. Brussel heeft de belangrijkste Europese instellingen, goed voor ruim 40.000 rechtstreekse en zo’n 75.000 afgeleide jobs, en bijna 200.000 expats. Daardoor is Brussel ook een belangrijke stad in het netwerk van wereldsteden, zorgt de stad voor de verbinding met de wereldmarkt en dus voor veel logistieke functies in het ommeland. Natuurlijk willen sommigen dat als een ‘condominium’ laten besturen door de twee gemeenschappen, een kolonisatie dus, een bestuur in het belang van de twee andere gewesten. Continue reading

Plaidoyer pour un G5, un réseau des grandes villes belges (by guests)

Un collectif de signataires (*)

Les réseaux urbains ont la cote. Ils ne sont pourtant pas neufs. Du temps des « Hanse », des États urbains des villes du nord de l’Italie ou aux moments de gloire de l’industrie du textile anglais et flamand, le réseau urbain était le moteur du développement économique et financier en Europe.

Par la suite, les pays ont d’une certaine façon nationalisé les villes et les rapports « inter-nationaux » ont repris les relations commerciales. Aujourd’hui, l’essor économique est à nouveau lié à l’urbanité. La mondialisation passe par des routes se nouant dans les aires métropolitaines. Et cet « espace des flux » a une autre dynamique que les rapports entre pays. Les réseaux urbains y prennent une place centrale, comme le montre le sud de la Grande-Bretagne, le « Randstad » hollandais, la Ruhr ou l’Italie du nord.

Les villes ont donc besoin de renforcer leurs positions en se mettant en réseau. Cela se fait au niveau européen, pour le lobbying ou la défense d’intérêts communs. Cela se fait aussi localement, à travers la collaboration des villes et des communes d’une même région. Pensons aux collaborations transfrontalières à Lille-Tournai-Courtrai ou à Maastricht-Hasselt-Liège-Aix-la-chapelle. L’Union des Villes et des Communes existe dans les trois régions, mais n’est pas spécialement orientée vers les problèmes urbains. Continue reading

Brussel, of waar het paard echt gebonden ligt (ontwerp deel 3 van 3): het zelfmoordscenario van de N-VA en consorten

(3) Het zelfmoordscenario van de N-VA en consorten

Uit de analyse hierboven van de economie en de sociale toestand van zowel Brussel als globale stad als van België binnen de EU blijkt duidelijk dat de splitsingsstrategie van de N-VA geen enkel probleem oplost, integendeel in België loopt het sowieso op een sociaal bloedblad uit in zowel Vlaanderen, Wallonië als Brussel. Ook vooruitgang voor de Vlaamse economie zit er niet direct in. De enige conclusie die we voorlopig kunnen trekken dat de N-VA zich inschrijft in de strategie van de meest agressieve actoren van het casino-kapitalisme. Dat het onze soevereiniteit te grabbel gooit met niets in de handen. Dat het daarbij het argument gebruikt van op te gaan in Europa en dat de nationale staten toch aan het verdwijnen zijn is een opzettelijke verdraaiing van de werkelijkheid, het is het glijmiddel waarmee de N-VA zijn zelfmoordstrategie ingang wil doen vinden.

Natuurlijk is de rol van de nationale staten in de globaliseringsgolf veranderd, maar ze is niet verdwenen. Immigratie is een interessant terrein waar we die veranderende rol van de nationale staten kunnen onderzoeken. Immigratie laat als thema een hernationalisering van het debat zien en is daarnaast ook voorwerp van overheidsbeleid en praktische maatregelen. Het ligt in alle landen aan de basis van een aparte regelgeving, terwijl er voor de arbeidsmigratie ook een internationale regelgeving is. Maar, niet toevallig heeft geen enkel rijk West-Europees land de ‘Conventie van de Rechten van Migranten en hun Families’ (resolutie 45/158 van de UNO goedgekeurd op 18 December 1990) geratificeerd.

De manier waarop de N-VA daarmee omspringt is wel bijzonder cynisch. Een groot deel van de migrantenfamilies in Brussel, zijn oorspronkelijk ons land binnen gehaald om te werken in de Limburgse mijnen, toen die sloten zijn ze naar Brussel verhuisd. Ha, zegt de N-VA, we zijn ze kwijt laat ze daar maar stikken in Brussel.

Op die manier verbergt de N-VA haar totaal onvermogen om het probleem Brussel bij een eventuele splitsing een plaats te geven. Er is niet alleen de nationale schuld die verdeeld moet worden, maar ook de historische schuld van de migratie. Hierover werd echter met geen woord gerept in het illustere maar o zo vederlichte programma ‘Plan B’ van Ivan De Vadder. De N-VA stelt zich stoer op tegenover asiel, stop de migratie, dat is natuurlijk de gemakkelijkste manier om een probleem op te lossen, doen alsof het niet bestaat.

Maar Brussel, dat momenteel op een belachelijke manier – wij laten Brussel niet los – de hoofdstad is van Vlaanderen is, is ook een twistappel tussen de twee regio’s. Aan de Brusselaars, voor 50% niet van niet-Belgische oorsprong, wordt daarbij niets gevraagd. De Brusselaars weigeren een condominium te zijn van Vlaanderen en Wallonië, maar ze zien het ook niet zitten bij een van de twee regio’s aan te sluiten. Ook Jambon had hierop geen antwoord… was het daarom dat hij voor BDW de kastanjes uit het vuur mocht halen? Liever een luitenant verbranden dan de grote leider in diskrediet te brengen? Willen militaire leiders populair blijven, dan vechten ze mee met hun troepen in de voorste gelederen.

Continue reading

Brussel, of waar het paard echt gebonden ligt (ontwerp deel 2 van 3)

(2) Brussel de stad van de Eurocraten, de spin in het web

Geboorte van de Europese sterke staat

De Europese integratie was na WO II een anti-nationalistisch project dat zijn uitdrukking vond in een economisch verdrag, de Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), een verdrag tussen de 6 landen. De EGKS was zo succesvol dat al in 1957 besloten werd tot een verdere integratie: de EEG via het verdrag van Rome. Het Verdrag van Rome, getekend door dezelfde zes landen, richtte de Euratom en de Europese Economische Gemeenschap op. In 1967 werden de drie organisaties door tekening van het Fusieverdrag samengevoegd, waarna ze verder werkten onder de naam Europese Gemeenschappen (EG). Dit leidde tot de oprichting van de Commissie, de Raad en het Parlement.

In feite begint het politieke spel reeds in 1967 maar het zal nog sluimeren tot na de val van de muur. Intussen werden Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk lid van de EG in 1973. Griekenland werd lid in 1981, Spanje en Portugal in 1986. Velen zullen het Verdrag van Maastricht in 1992 aanduiden als de grote ommezwaai, de oprichting van de Europese Unie. En inderdaad met dat verdrag werd de basis gelegd voor verdere vormen van samenwerking op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid, op juridisch en intern vlak, en voor de vorming van de Economische en Monetaire Unie. Maar dit was het eindpunt van een proces dat al bezig was. Ik verkies het Schengen Verdrag in 1990 als keerpunt. Hier begint ook de geschiedenis van de buitengrenzen.

Continue reading

Brussel, of waar het paard echt gebonden ligt (ontwerp deel 1 van 3)

Ik en Brussel. Ja, het is ook iets persoonlijks, mijn grootmoeder langs moeders kant was van Brussel, de helft van mijn moeders tantes, nonkels, neven en nichten woonden in en rond Brussel. Toen ik er in de jaren vijftig als kleine jongen, braafjes aan de hand van mijn moeder of zus, op bezoek kwam ging de wereld voor mij open. Mijn mond viel open van verbazing. Ik zei niets – het was de tijd dat de kinderen nog moesten zwijgen, was ook te verbaasd – maar ik zoog het wel allemaal in mij op. Brussel is zoiets als mijn eerste liefde. Tenslotte heb ik ook voor een kwart Brussels bloed door mijn aderen stromen, reken maar na. Bijna gaf ik dit artikel als titel mee: ‘Brussels, my love…’, maar het gaat niet alleen over mijn liefde voor Brussel. Mijn interesse in en bezorgdheid om Brussel bevat ook hopen rationaliteit, vergis u niet. Brussel is in die vijftig jaar fundamenteel veranderd maar het kosmopolitisch karakter ervan is nog ongeschonden, het is alleen maar toegenomen. Het is een smeltkroes van culturen geworden maar ook een kruitvat, waar de tegenstellingen tussen arm en rijk de pan uit swingen.

Het Brussel van het Belgique à papa is een spook dat ronddwaalt in de geesten van de Flaminganten. Het bestaat niet meer.

Maar, en… overal in Europa maakt Brussel om totaal andere redenen gevoelens los. Frustratie en onmacht. Brussel is voor veel Europeanen de plaats waar achter hun rug over van alles en nog wat bedisselt wordt. Het Brussel van de absurde regeltjes. Zoals we onlangs nog konden vaststellen, toen men ineens vanuit Brussel besliste dat je in plaats van 3 maand nog maar 1 maand in het rood mag staan bij je bank. De banken en de regeringen staan overal en altijd in het rood, maar de kleine burgerman, o wee. Brussel laat bij velen in Europa, gewone burgers, verarmde boeren, kleine producenten, arbeidsmigranten… een wrange nasmaak achter. De ‘stille staat’ Europa zoals hij genoemd wordt door Natan Hertogen heeft intussen ook een uit de kluiten gewassen repressieapparaat op poten gezet met FRONTEX en andere aan iedere controle ontsnappende instelligen. Big Brother Europa en natuurlijk ook het anti-sociale neoliberale Europa. Hierover wil ik het ook hebben. Welke rol speelt dit Europa in onze maatschappij, onze democratie?

Dus gaat dit artikel over twee dingen (1) Over Brussel als een van die unieke wereldsteden, bekend tot in de verste uithoeken van de wereld en (2) Brussel als hoofdstad van Europa. Het eerste is waarom ik hou van Brussel. Het tweede, is daar waar het ondemocratische en anti-sociale gedrocht opduikt waar de bijna fascistoïde trekjes van Europa zichtbaar worden. Er zijn enkele verbanden, want ook Brussel krijgt fascistoïde rimpels. Maar er is ook nog een (3) en dat is het Brussel dat de grote struikelblok is voor zowel de nationalisten van links als van rechts, in het Noorden en Zuiden, als ze het hebben over de splitsing van België. Dit moet het sluitstuk worden, waarin ik uitleg waarom een splitsing van België alleen maar de al bestaande negatieve tendensen, gedirigeerd vanuit Europa, zal versterken. Continue reading